ภาวะการเบื่ออาหาร

หลายครั้งที่เป็นไข้ อาหารรสเลิศ หรือของหวานสุดโปรวางตรงหน้า ก็กลับกินไม่ลงสะงั้น ต่อให้อร่อยแค่ไหนกลับรู้สึกว่าต้องฝืนกินเข้าไป หรืออาจเหม็นคาวอาหารทั้งที่ไม่เคยเป็นมาก่อน อาการ เบื่ออาหาร จากไข้หวัดนี้ จึงนับได้ว่า เป็นปัญหาต่อสุขภาพที่ไม่อาจมองข้ามไปได้

เครดิตฟรี

ทำไมจึง เบื่ออาหาร?
ภาวะ เบื่ออาหาร (Loss of Appetite) คือ อาการไม่รู้สึกอยากกินอาหาร ความต้องการอาหารลดลง ไม่อยากกินหรือปฏิเสธอาหารที่เคยชอบ รวมถึงอาจมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น น้ำหนักลด หรือขาดสารอาหาร เกิดได้จากหลายสาเหตุ ดังนี้

• ปัญหาสุขภาพกาย มักเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย และไวรัส ผู้ป่วยจะมีอาการไข้หวัด หรือไข้หวัดใหญ่ร่วมด้วย เช่น ไอ มีไข้ อ่อนเพลีย หรือจาม เมื่อรักษาตัวจนหายเป็นปกติ ก็จะกลับมารู้สึกอยากอาหาร และกินได้ตามเดิม โรคอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดอาการเบื่ออาหาร เช่น มะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งรังไข่ มะเร็งกระเพาะอาหาร มะเร็งตับอ่อน สมองเสื่อม ตับวายเรื้อรัง ไตวายเรื้อรัง โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง เชื้อเอชไอวี ร่วมถึงการตั้งครรภ์ในช่วงแรกด้วย

• ปัญหาสุขภาพจิต ผู้ที่มีภาวะซึมเศร้า เสียใจมาก ๆ เบื่อหน่าย เครียด หรือกังวล มีแนวโน้มที่จะรู้สึกอยากอาหารน้อยลง และมักมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น อ่อนเพลีย และไม่มีแรงจูงใจทำสิ่งต่าง ๆ การเบื่ออาหารจากปัญหาสุขภาพจิต ยังนับรวมถึงผู้ที่ประสบภาวะการกินผิดปกติ (Eating Disorders) ด้วย เช่น ผู้ป่วยอะนอเร็กเซีย (Anorexia Nervosa) ที่อดอาหาร หรือทำทุกวิธีเพื่อลดน้ำหนักให้น้อยลง จนทำให้เกิดภาวะทุพโภชนาการ

• การใช้ยา ยารักษาโรคบางชนิดอาจมีผลข้างเคียงที่ทำให้ผู้ที่ใช้ยาอยากอาหารน้อยลงได้ ได้แก่ ยาปฏิชีวนะ เคมีบำบัดสำหรับรักษามะเร็ง ยาโคเดอีน (Codeine) และมอร์ฟีน การใช้สารเสพติดก็ส่งผลให้เกิดอาการเบื่ออาหารได้ เช่นกัน

เบื่ออาหารรักษาอย่างไร?
ผู้ที่มีอาการเบื่ออาหาร ควรพบแพทย์เพื่อรับการตรวจและวินิจฉัยหาสาเหตุก่อนรับการรักษา โดยก่อนทำการรักษา แพทย์จะชั่งน้ำหนักวัดส่วนสูงของผู้ป่วย เพื่อนำไปเทียบกับค่าเฉลี่ยน้ำหนักตัว ซักประวัติการรักษา ประวัติการใช้ยา และการรับประทานอาหารของผู้ป่วย การรักษาอาการเบื่ออาหาร สามารถแยกตามสาเหตุได้ดังนี้

สล็อต

• เบื่ออาหารจากปัญหาสุขภาพกาย
ผู้ป่วยที่เบื่ออาหารเนื่องจากติดเชื้อแบคทีเรีย และไวรัส เพียงรับประทานยาแก้ไข้หวัด และดูแลสุขภาพให้ดี ก็สามารถหายจากอาการเบื่ออาหารได้ หากผู้ป่วยมีภาวะขาดสารอาหาร หรือเกลือแร่ในร่างกายต่ำ ก็จะได้รับน้ำเกลือ หรือสารอาหารเข้าทางหลอดเลือดดำ

อย่างไรก็ตาม ผู้ที่เบื่ออาหารจากโรคมะเร็ง หรือโรคเรื้อรังอื่น ๆ จะรักษาอาการเบื่ออาหารได้ยาก แต่สามารถประคองอาการไม่ให้แย่ลงได้ โดยกระตุ้นการทานอาหารโดยทานอาหารกับครอบครัว เพื่อน หรือเปลี่ยนสถานที่ทานอาหาร ทานอาหารมื้อย่อยบ่อย ๆ แทนมื้อใหญ่สามมื้อต่อวัน และทานอาหารที่ให้พลังงาน และโปรตีนสูง เป็นต้น

• เบื่ออาหารจากปัญหาสุขภาพจิต
ผู้ป่วยที่เกิดอาการเบื่ออาหารที่ได้รับการวินิจฉัยว่ามีปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพจิต เช่น ซึมเศร้า เครียด หรือป่วยเป็นโรคที่มีภาวะการกินผิดปกติ ต้องปรึกษาและเข้ารับการรักษากับจิตแพทย์ หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต

• เบื่ออาหารจากการใช้ยา
ผู้ที่รู้สึกเบื่ออาหารโดยมีสาเหตุมาจากการใช้ยา อาจต้องพบแพทย์เพื่อปรึกษาขอเปลี่ยนปริมาณยา หรือให้สั่งจ่ายยาตัวอื่นมาใช้รักษาแทน แต่ไม่ควรเปลี่ยนยา หรือหยุดใช้ยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์

ผู้ที่ทานอาหารเพียงพอทั้งด้านคุณภาพ และปริมาณ ร่ายกายย่อมต้านทานโรคได้สูงกว่าคนที่ละเลยเรื่องอาหาร จนเกิดภาวะทุพโภชนาการ ฉะนั้น การมีสารอาหารหลายอย่างสะสมไว้ในร่างกายเพียงพอ จึงเป็นเรื่องสำคัญอันดับต้น ๆ ที่จะต้านทานโรคภัยต่าง ๆ โดยเฉพาะ โรคไข้หวัด ที่คนไทยมักเป็นกันตลอดปี

การรักษาอาการเบื่ออาหาร

วิธีรักษาอาการเบื่ออาหารมีหลายวิธี โดยแต่ละวิธีจะแตกต่างกันไปตามสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะดังกล่าว ผู้ที่เกิดอาการเบื่ออาหารอาจรับการรักษาจากแพทย์และดูแลตัวเอง ดังนี้

สล็อตออนไลน์

อาการเบื่ออาหารจากปัญหาสุขภาพกาย อาการเบื่ออาหารจากการติดเชื้อแบคทีเรียและเชื้อไวรัสจะหายไปหากผู้ป่วยรับประทานยาและดูแลตัวเองให้ดี ซึ่งไม่จำเป็นต้องรับการรักษาด้วยขั้นตอนทางการแพทย์ที่ซับซ้อน ส่วนผู้ป่วยที่ประสบภาวะขาดสารอาหารหรือมีเกลือแร่ในร่างกายต่ำจะได้รับการให้น้ำเกลือหรือสารอาหารเข้าทางหลอดเลือดดำ อย่างไรก็ตาม ผู้ที่เบื่ออาหารจากโรคมะเร็งหรือโรคเรื้อรังอื่น ๆ มักรักษาอาการเบื่ออาหารให้หายได้ยาก แต่ผู้ป่วยช่วยดูแลอาการไม่ให้แย่ลงได้ โดยปฏิบัติ ดังนี้
รับประทานอาหารกับครอบครัวหรือเพื่อน โดยทำอาหารที่ผู้ป่วยชอบกิน หรือออกไปรับประทานอาหารข้างนอก เพื่อกระตุ้นให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารมากขึ้น
พยายามรับประทานอาหารให้ได้มากตามที่ต้องการ แต่ไม่ควรฝืนรับประทานมากเกินไป
รับประทานมื้อใหญ่มื้อเดียวในหนึ่งวัน และรับประทานของกินเล่นหรือของว่างอื่น ๆ ระหว่างวัน
รับประทานอาหารมื้อย่อยบ่อย ๆ จะช่วยให้กระเพาะอาหารย่อยได้ง่าย โดยแบ่งเป็น 5-6 มื้อย่อย แทนการรับประทานอาหารมื้อใหญ่สามมื้อต่อวัน
ควรรับประทานอาหารที่ให้พลังงานและโปรตีนสูง หรือดื่มเครื่องดื่มที่มีโปรตีน เพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารที่เพียงพอ
ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอเพื่อเลี่ยงภาวะขาดน้ำ โดยดื่มน้ำระหว่างมื้ออาหาร และเลี่ยงดื่มน้ำขณะรับประทานอาหาร เนื่องจากจะทำให้อิ่มเร็ว
ดื่มชามินต์หรือน้ำขิงเพื่อช่วยลดอาการขมปากขมคอ
ออกกำลังกายเบา ๆ ก่อนมื้ออาหารประมาณหนึ่งชั่วโมง เพื่อกระตุ้นน้ำย่อยในกระเพาะอาหาร
อาการเบื่ออาหารจากปัญหาสุขภาพจิต ผู้ป่วยที่เกิดอาการเบื่ออาหารและได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ว่ามีปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพจิต เช่น ซึมเศร้า เครียด หรือป่วยเป็นโรคที่มีความผิดปกติเกี่ยวกับการรับประทานอาหาร อาจต้องปรึกษาและรักษากับจิตแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต

jumboslot


อาการเบื่ออาหารจากการใช้ยา ผู้ที่รู้สึกเบื่ออาหารโดยมีสาเหตุมาจากการใช้ยารักษาโรคบางอย่าง อาจต้องพบแพทย์เพื่อปรึกษาขอเปลี่ยนปริมาณยาหรือให้สั่งจ่ายยาตัวอื่นมาใช้รักษาแทน อย่างไรก็ดี ผู้ป่วยไม่ควรเปลี่ยนยาหรือหยุดใช้ยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์ก่อน ส่วนผู้ที่เบื่ออาหารอันเนื่องมาจากการใช้สารเสพติดจะต้องเข้ารับการบำบัดกับนักจิตวิทยาหรือผู้ที่ให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการรักษาอาการติดยาเสพติด
ภาวะแทรกซ้อนของอาการเบื่ออาหาร

ผู้ที่เบื่ออาหารจากปัญหาสุขภาพซึ่งเกิดขึ้นเพียงระยะสั้นนั้น จะกลับมาเจริญอาหารและรับประทานได้ตามปกติเมื่อได้รับการรักษาและหายจากปัญหาสุขภาพดังกล่าว โดยไม่เกิดภาวะแทรกซ้อนใด ๆ ตามมาภายหลัง อย่างไรก็ตาม ปัญหาสุขภาพบางอย่างที่ทำให้เกิดอาการเบื่ออาหารอาจทำให้ผู้ป่วยอาการแย่ลงหากไม่เข้ารับการรักษาให้หาย โดยผู้ป่วยจะเกิดอาการอื่น ๆ ที่รุนแรงขึ้น ดังนี้

อ่อนเพลียมากกว่าปกติ
น้ำหนักตัวลดลง
หัวใจเต้นเร็วมาก หรือเต้นช้าจนผิดปกติ
มีไข้ หรืออุณหภูมิร่างกายต่ำลง
รู้สึกไม่สบายตัว
เกิดอาการป่วยหรือไม่สบายอย่างอื่น รวมทั้งประสบภาวะขาดสารอาหาร

slot

ผู้ที่มีอาการเบื่ออาหารควรพบแพทย์เพื่อรับการตรวจและวินิจฉัยสาเหตุของอาการดังกล่าวก่อนเข้ารับการรักษา เบื้องต้นแพทย์จะชั่งน้ำหนักวัดส่วนสูงผู้ป่วยเพื่อนำไปเปรียบเทียบกับค่าเฉลี่ยน้ำหนักตัวทั่วไป ทั้งนี้ แพทย์จะซักประวัติการรักษา ประวัติการใช้ยา และการรับประทานอาหารของผู้ป่วย รวมทั้งถามคำถามอื่น ๆ พอสังเขป ดังนี้

ช่วงเวลาที่เริ่มเกิดอาการเบื่ออาหาร
ระดับความรุนแรงของอาการ
จำนวนน้ำหนักที่ลดลง
อาการป่วยอื่น ๆ หรือปัญหาสุขภาพอื่น ๆ ที่ผู้ป่วยเป็น
นอกจากนี้ แพทย์จะตรวจอย่างอื่นเพิ่มเติมเพื่อวินิจฉัยสาเหตุของภาวะเบื่ออาหาร โดยการตรวจประกอบด้วย

ทำอัลตราซาวด์บริเวณท้อง
ตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด
ตรวจเลือดเพื่อวินิจฉัยการทำงานของตับ ต่อมไทรอยด์ และไต
ตรวจระบบทางเดินอาหาร โดยเอกซ์เรย์ดูหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร และลำไส้เล็ก
ตรวจครรภ์หรือเชื้อเอชไอวีสำหรับผู้ป่วยบางราย